Kredi raporunuzun sonunda 'inquiries' başlıklı bir bölüm vardır ve çoğu kişi buraya hiç bakmaz. Oysa yanlış zamanlanmış birkaç başvuru, mortgage faizinizi doğrudan etkileyebilir. Sert ve yumuşak sorgu farkını bilmek, başvuru takviminizi doğru kurmanızı sağlar.
Yumuşak sorgu (soft inquiry) nedir?
Yumuşak sorgu, bir kredi kararı verilmeden yapılan görüntülemedir. Kendi skorunuzu kontrol etmeniz, ön onaylı kart teklifleri, bazı işveren taramaları ve mevcut bankanızın hesabınızı periyodik incelemesi bu gruba girer.
Bu sorgular sadece siz görürsünüz ve skorunuza hiçbir etkisi yoktur. Bu yüzden skorunuzu ayda bir kontrol etmek tamamen güvenlidir.
Sert sorgu (hard inquiry) nedir?
Sert sorgu, gerçek bir kredi başvurusunda yapılır: kredi kartı, oto kredisi, mortgage, iş kredisi veya bazı kiralama başvuruları. Raporunuzda iki yıl görünür ve skor hesaplamasına genellikle 12 ay boyunca dahil edilir.
Tek bir sert sorgunun etkisi çoğunlukla 5 puanın altındadır. Sorun tek sorgu değil, kısa sürede yapılan çok sayıda sorgudur; model bunu finansal sıkışıklık sinyali olarak okur.
Kredi alışverişi (rate shopping) nasıl yapılır?
- Aynı tür kredi için tüm başvurularınızı 14 günlük bir pencereye sıkıştırın.
- Mortgage, oto ve öğrenci kredisinde bu pencere içindeki sorgular tek sorgu sayılır.
- Kredi kartı başvuruları bu istisnaya girmez; her biri ayrı sayılır.
- Büyük bir kredi başvurusundan 3–6 ay önce yeni kart açmayın.
Raporunuzdaki yetkisiz sorgular
Tanımadığınız bir sert sorgu görürseniz bu ya bir hata ya da kimlik hırsızlığı işaretidir. İlgili kuruma ve büroya itiraz edebilir, gerekirse dosyanıza dolandırıcılık uyarısı (fraud alert) koydurabilirsiniz.
İtiraz sürecinde başvuru tarihini, kurumu ve sizinle ilişkisi olmadığını net biçimde belirtin. Doğrulanamayan sorgular kaldırılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sert sorgu skorumu kaç puan düşürür?
Genellikle 5 puandan az. Etkisi birkaç ay içinde hızla azalır.
Sorguyu rapordan sildirebilir miyim?
Yalnızca yetkisiz veya hatalı sorgular kaldırılabilir; kendi yaptığınız başvurular kalır.
Ön onay (pre-qualification) skoru etkiler mi?
Hayır, ön onay yumuşak sorgudur. Asıl başvuruda sert sorgu yapılır.
Kredi dosyanızı birlikte düzenleyelim
Kredi raporunuzdaki hatalı kayıtlar, borç yapılandırması ve skor gelişimi için ücretsiz ön görüşme alın.
İletişime geçin